با هم علیه سرطان از پیشگیری تا درمان و تسکین

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما آبادان؛ رئیس مرکز بهداشت خوزستان با اشاره به ابتلای سالانه بیش از ۱۳۵ هزار نفر به سرطان در کشور، سرطان پستان، پروستات، کولورکتال (روده بزرگ)، پوست و تیروئید را شایع‌ترین سرطان‌ها در جمعیت استان خوزستان برشمرد.

شایع‌ترین سرطان‌ها در جمعیت خوزستان

دکتر مهرداد شریفی با اشاره به اجرای پویش ملی مبارزه با سرطان از ۴ تا ۱۰ بهمن اظهار کرد: روز جهانی سرطان در ۴ فوریه هر سال برگزار می‌شود و در این باره، کارزار جدیدی تحت عنوان متحد در یگانگی (United by Unique)» برای سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۷، در سطح جهانی معرفی شده است. این کارزار بر اهمیت یگانگی در مواجه‌های فردی با این بیماری می‌پردازد. ایران نیز هم‌راستا با اهداف ملی و جهانی مبارزه با سرطان، این هفته را در سال ۱۴۰۴ با شعار هیچ‌کس تنها نیست؛ با هم علیه سرطان از پیشگیری تا درمان و تسکین» برگزار می‌کند.

وی افزود: این هفته فرصتی برای تقویت آگاهی‌رسانی درباره سرطان، عوامل خطر، تشویق بیشتر به پیشگیری، غربالگری و تشخیص زودهنگام و حمایت از بیماران مبتلا، با درمان به موقع و مراقبت‌های حمایتی و تسکینی است. آگاهی مردم به همراه اجرای برنامه‌های غربالگری و تشخیص زودهنگام می‌تواند به کاهش ابتلا و افزایش تاثیر درمانی کمک کند. در این هفته سعی می‌شود برای کنترل و مبارزه با این بیماری و کاهش تاثیرات جسمی، روانی و اجتماعی آن نقش موثری ایفا شود.

رئیس مرکز بهداشت خوزستان گفت: هفته ملی مبارزه با سرطان با هدف افزایش آگاهی از عوامل خطر مرتبط برای داشتن سبک زندگی سالم و نیز ارتقای مشارکت همگانی در پیشگیری، تشخیص زودهنگام و مدیریت این بیماری برگزار می‌شود و با کم کردن فاصله از شناسایی بیماری تا تشخیص و شروع درمان، دسترسی به انواع خدمات تشخیصی و درمانی به خصوص روستا‌ها و مناطق کم برخوردار، درمان‌های با استاندارد مطلوب و کاهش فاصله دارا و ندار با پوشش بیمه‌ای است.

وی ادامه داد: سالانه هزاران مورد ابتلا به سرطان در ایران و میلیون‌ها مورد در جهان رخ می‌دهد، اما در صورت تشخیص به موقع و زودهنگام، امکان کنترل و بهبود کامل سرطان بسیار زیاد است.

شریفی اضافه کرد: میزان بروز سالیانه سرطان در سال ۲۰۲۰ میلادی، نزدیک به ۲۰ میلیون نفر بود. این رقم تا سال ۲۰۴۰ میلادی به بیش از ۳۰ میلیون نفر خواهد رسید. همچنین عدد مرگ و میر از ۱۰ میلیون نفر در سال به بیش از ۱۶ میلیون نفر خواهد رسید که ۷۰ درصد از این افزایش، در کشور‌های در حال توسعه رخ می‌دهد.

وی افزود: در ایران سالانه بیش از ۱۳۵ هزار نفر به سرطان مبتلا می‌شوند که این عدد تا سال ۲۰۴۰ میلادی با افزایش دست‌کم بیش از ۱۱۵ درصد به بیش از ۲۹۰ هزار نفر خواهد رسید. بر اساس گزارش ملی ثبت سرطان، در سال ۱۳۹۸ موارد جدید سرطان در استان خوزستان ۶ هزار و ۸۵۴ نفر بوده است که ۳ هزار و ۶۴۴ نفر از این تعداد زن و ۳ هزار و ۲۱۰ نفر را مردان تشکیل می‌دهند.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز بیان کرد: شایع‌ترین سرطان‌ها در جمعیت استان خوزستان شامل پستان، پروستات، کولورکتال (روده بزرگ)، پوست و تیروئید گزارش شده است. شایع‌ترین سرطان‌ها در مردان به ترتیب شامل سرطان روده بزرگ (به جز آپاندیس)، پروستات، پوست (غیر ملانوما)، مثانه و معده و شایع‌ترین سرطان‌ها در زنان به ترتیب شامل سرطان پستان، تیروئید، روده بزرگ (به جز آپاندیس)، پوست (غیر ملانوما) و رحم گزارش شده است.

وی ادامه داد: برای پیشگیری از سرطان‌ها و بهبود بقای سرطان، برنامه تشخیص زودهنگام برای سه سرطان مهم پستان، دهانه رحم و روده بزرگ در قالب برنامه «ایراپن» از سال ۱۳۹۵ آغاز شده است. تمرکز اصلی برنامه بر تشخیص زودهنگام افراد علامت‌دار و همچنین غربالگری افراد پرخطر و با خطر متوسط است. با این اقدام برای اولین بار، ارائه‌دهندگان خدمت در نظام بهداشتی درمانی شامل بهورز و ماما به ارائه خدمت پرداخته‌اند.

شریفی گفت: مصرف دخانیات، نداشتن تحرک بدنی کافی، رژیم غذایی ناسالم، استفاده از الکل، برخی از عفونت‌های مزمن مانند مواد شیمیایی سرطان زا مانند آزبست، اجزای دود دخانیات، آفلاتوکسین (یک آلاینده مواد غذایی) و آرسنیک (یک آلاینده آب آشامیدنی)، عوامل سرطان‌زای بیولوژیکی مانند عفونت‌های ویروس‌های خاص، باکتری‌های انگلی عوامل خطر ایجاد سرطان هستند.

وی افزود: علائم هشداردهنده ابتلا به سرطان نیز شامل بروز سرطان در اقوام درجه یک، تغییر در خال‌های پوستی، زخم‌های بدون بهبودی در طول دو هفته، توده در هر جای بدن، سرفه یا گرفتگی صدا برای مدت طولانی، اختلال بلع یا سوءهاضمه طولانی، استفراغ یا سرفه خونی، اسهال طولانی یا بروز یبوست جدید، خونریزی غیرطبیعی در ادرار، مدفوع، واژن و نوک پستان و بی‌اشت‌هایی یا کاهش وزن بی‌دلیل، است.

چگونه از بروز سرطان‌ها پیشگیری کنیم؟

رئیس مرکز بهداشت خوزستان بیان کرد: تشخیص زودهنگام در افراد در معرض خطر از طریق افزایش آگاهی در خصوص علائم و نشانه‌های هشداردهنده بروز سرطان و مداخله‌ای مربوطه تشخیصی انجام می‌شود. در صورت شناسایی زودهنگام، سرطان به درمان موثر پاسخ می‌دهد و می‌تواند منجر به احتمال بیشتری برای زنده ماندن، عوارض کمتر و درمان موثرتر شود.

وی ادامه داد: با شناسایی زودهنگام سرطان و جلوگیری از تاخیر در مراقبت و درمان، می‌توان پیشرفت‌های چشمگیری در زندگی بیماران سرطانی ایجاد کرد. تشخیص زودرس شامل سه مرحله آگاهی و دسترسی به مراقبت، ارزیابی بالینی، تشخیص و مرحله‌بندی و دسترسی به درمان است که باید این مراحل به صورت یکپارچه و به موقع ارائه شود.

شریفی گفت: غربالگری در افراد سالم به منظور شناسایی ضایعه‌های پیش سرطانی و در مراحل بسیار ابتدایی انجام می‌شود. هدف از غربالگری، شناسایی افراد دارای ناهنجاری سرطان خاص یا پیش سرطان است که هیچ علامتی ایجاد نکرده‌اند و باید به سرعت برای تشخیص و درمان اقدام کرد.

وی بیان کرد: به طور کلی باید به افراد آموزش داده شود که سرطان یک بیماری قابل پیشگیری است. با شناخت علائم هشداردهنده سرطان، مراجعه به موقع به خانه‌ها و پایگاه‌های بهداشتی یا مراکز خدمات جامع سلامت مشارکت در برنامه‌های غربالگری و تشخیص زودهنگام سرطان می‌توان ضایعه‌های پیش سرطانی را پیش از تبدیل به سرطان، زودتر تشخیص و اقدامات درمانی مناسب را انجام داد.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز گفت: در حال حاضر برنامه غربالگری در مراکز و پایگاه‌های خدمات جامع سلامت و خانه‌های بهداشت برای سه سرطان روده بزرگ (۵۰- ۶۹ سال)، دهانه رحم (زنان ۳۰ - ۵۹ سال) و پستان (زنان ۳۰ – ۶۹ سال) ارزیابی توسط، بهورز یا مراقب سلامت و مامای مراکز انجام می‌شود.

وی اضافه کرد: تشخیص صحیح سرطان برای درمان مناسب و موثر ضروری است، زیرا هر نوع سرطان نیاز به یک رژیم درمانی خاص دارد که شامل یک یا چند روش مانند جراحی، رادیوتراپی و شیمی‌درمانی است. به طور کلی هدف اصلی، درمان سرطان یا طولانی‌تر شدن طول عمر و بهبود کیفیت زندگی بیمار است.