نخستین فصل کاوش باستان‌شناختی قلعه قُسطین‌لار الموت

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما کامبیز کبیری سرپرست هیئت کاوش گفت: قلعه قُسطین­‌لار یکی از هفت قلعه اسماعیلیه معرفی شده در پرونده ثبت جهانی «قلعه الموت و استحکامات دفاعی وابسطه به آن» است، از این رو و در راستای تکمیل پرونده، پایگاه میراث فرهنگی الموت، تصمیم به انجام کاوش­ باستان­‌شناختی قلعه با هدف شناسایی و خواناسازی بقایای معماری آن گرفت.

این باستان‌شناس تصریح کرد: در نخستین فصل از کاوش قلعه قُسطین­‌لار، ما اقدام به خواناسازی یکی از برج­های پیشرو در ضلع شرقی قلعه کردیم. مشابه این نوع برج را می­‌توان در دیگر قلاع اسلامی از جمله در دو قلعه آسارا واقع در البرز مرکزی و قلعه دختر بیدستان در قومس مشاهده کرد. از این رو شناخت دقیق برج و دالان پشت آن که برج را به باروی قلعه متصل می‌­سازد، می‌­تواند ما را در درک و شناسایی عملکرد برج­های مشابه، یاری رساند.

او افزود: در طول مدت کاوش، تمام سطوح داخلی و خارجی سازه به صورت نیم دایره و دالان باریک منتهی به آن تا کف، به انضمام بخشی از باروی شرقی به گونه­‌ای که بتوان نقشه این بخش از قلعه را به درستی ترسیم نمود، به طور کامل مورد شناسایی و خواناسازی قرار گرفت. حاصل کار، شناسایی یکی از عناصر معماری تازه شناخته شده اسماعیلی، یعنی نوعی برج پیشرو با پلانی خاص که تاکنون مشابه آن مورد گزارش واقع نشده و البته در کنار سوالاتی بی ­پاسخ بود.

کبیری گفت: آثار ویژه نخستین فصل از کاوش‌­های باستان‌­شناختی قلعه قسطین­‌لار، تنها از داخل فضای دالان، شامل دو سنگ آسیاب نسبتا بزرگ، یک احتمالا زبانه فلزی سرپیکان و قطعاتی چند از سفال‌های لعابدار و بدون لعاب از سده‌­های میانی است. افزون برآن ردیفی از حفره‌­ها یا مُشتوش‌­های مقابل هم که دلالت بر دو طبقه بودن بخشی از دالان دارد را هم می‌­توان به عنوان یافته ویژه غیر منقول به شمار آورد و نیز شکل ویژه پلان یا نقشه همسطح برج پیشرو، که تاکنون در معماری اسلامی خاصه اسماعیلیه گزارش نشده است.