صنایع دستی فرهنگ و هویت ملت ماست

به گزارش میز حمل و نقل و گردشگری خبرگزاری صدا و سیما، جواد کاظمی، نایب رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایع دستی اتاق بازرگانی ایران در میز اقتصاد شبکه خبر گفت :  صنایع دستی فقط یک کالا نیست، بلکه زبان فرهنگ، هویت و تاریخ ملت‌ها است.

وی افزود : اما اگر به دنبال رونق واقعی بازار صنایع دستی هستیم، این رونق از مسیر توجه به گردشگردی عبور می‌کند. یعنی در اولین گام ما باید در حوزه گردشگری و در صنعت توریسم بسیار قوی عمل کنیم و زیرساخت‌های لازم برای جذب توریست به کشور را ایجاد کنیم.

وی افزود : ما در بازار جهانی سهم خیلی کمی داریم درحالی که ۳۰۰ رشته از ۶۰۰ رشته شناخته شده در جهان و در کشور داریم ولی وقتی نگاه می‌کنیم در سال ۲۰۲۴ حدود ۷۵۰ میلیارد دلار گردش مالی صنایع دستی در جهان بوده است و ارقام خودمان را مقایسه می‌کنیم که چیزی حدود ۴۰۰ میلیون دلار است، البته قسمتی از صنایع دستی ایران به جهت اینکه در خرده فروشی‌ها و بازارهای محلی و تجارت‌های چمدانی اتفاق می‌افتد اینها در آمار رسمی نمی‌آید.

نایب رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایع دستی اتاق بازرگانی ایران درباره آمار مالی صنایع دستی افزود: عددی که هست بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون دلار است که این کمتر از یک دهم درصد از کل گردش مالی جهان است که در سال ۲۰۲۴ اعلام کرده‌اند ، گردش مالی صنایع دستی در جهان حدود ۷۵۰ میلیارد دلار است و پیش بینی این است که در ۲۰۳۰ این رقم به مرز ۹۵۰ میلیارد دلار برسد.

کاظمی افزود:   دلایل مشخص برای بحث کاهش ارزش اقتصادی صنایع دستی این است که اگر ما به اینها توجه کنیم می‌تواند تحول بزرگی در فروش، تجارت و تولید صنایع دستی اتفاق بیفتد. اول بحث توریسم است و دوم بحث توجه به کیفیت است. یعنی نظارت دقیق اتحادیه‌های صنفی و حرفه‌ای این کار باضافه مجامع هنرمندان درکنار دولتمردان می‌توانند این اتفاق را رقم بزنند که یک نظارت بسیار قوی و کیفیت صنایع دستی داشته باشیم. چون این صنایع دستی عمدتاً از کشور صادر می‌شوند و اینها به کشور‌هایی می‌روند با آب و هوا‌ی متفاوت، آب و هوای گرم و مرطوب یا سرد و خشک، باید کیفیت این محصولات طوری باشد که بتواند به مرور زمان آن استحکام و زیبایی خودش را حفظ کند در آن صورت این محصولات خودشان مبلغ صنایع دستی ایران می‌شوند.

در ادامه میز اقتصاد بهروز ندایی، سرپرست معاونت صنایع دستی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گفت ما بیش از ۶۲۰ هزار نفر به صورت مستقیم فعالان و هنرمندان صنایع دستی در کشور داریم که از ما مجوز گرفته‌اند و فعالیت می‌کنند و اگر حساب کنیم آنهایی که در تهیه مواد اولیه، فروش و بسته بندی و کلاً در حوزه صنایع دستی فعالیت می‌کنند بیش از یک و نیم میلیون نفر در کشور در این حوزه فعالیت می‌کنند. ضمن اینکه این عزیزان هویت کشور عزیزمان ایران را به صورت زنده نگه داشته‌اند و به نسل آینده انتقال می‌دهند، در اقتصاد کشور هم نقش اساسی دارند.

وی افزود : متأسفانه صنایع دستی معمولاً از نظر مدیریت و حاکمیت و برنامه ریزی دستخوش تغییرات بوده است. در برنامه هفتم پیشرفت در فصل ۱۷ ماده ۸۲ و ۸۳ مفصلاً درخصوص صنایع دستی و حتی حوزه میراث فرهنگی و گردشگری فصل جداگانه‌ای گنجانده شده است. بعد از آن یک آئین نامه و دو قانون در مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شد که سند جامع زنجیره تولید، عرضه و فروش و صادرات صنایع دستی بود و آئین نامه تشکیل و فعالیت تشکل‌های حرفه صنایع دستی بود که ما سال گذشته اینها را تصویب کرده‌ایم و الان در این حوزه دارای قانونی خوبی هستیم که جای آن خالی است.

ندایی افزود واقعیت اینکه نسبت به تولیدات صنایع دستی ما این زنجیره گسسته است، ما برنامه خوبی در این زمینه تا سال‌های گذشته نداشتیم ولی الان تقریباً دارد جای خودش را پیدا می‌کند. امیدواریم با حضور گردشگران و بعد از اتمام جنگ ظالمانه حضور گردشگران در ایران و تجار کشور‌های خارجی در ایران، بتوانیم در صادرات هم نقش اساسی داشته باشیم.

وی افزود :  از سال گذشته وقتی که این صنعت کلاً مسئولیتش با میراث فرهنگی گردشکری و صنایع دستی شد، مخصوصاً در حوزه تسهیلات، تا سال قبل در غالب مشاغل خانگی به اینها کمک می‌شد. ما بیشتر درخصوص برنامه ریزی راهبردی و آموزش و ترویج اینها فعالیت می‌کردیم. اما از سال گذشته وزارت میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی مثل وزارت صمت، جهاد کشاورزی، یکی از دستگاه‌های اصلی در ایجاد اشتغال محسوب شده است و تسهیلاتی را ما خودمان داده‌ایم. به طوری که در سال گذشته ۶ همت برای این حوزه از تبصره ۱۵ تسهیلات درنظر گرفته شد. الان فقط در دو ماه گذشته بیش از ۲ و ۳ دهم همت برای ۱۸ هزار نفر از فعالان صنایع دستی ما تسهیلات پرداخت کرده‌ایم. پیش بینی ما برای این رقم برای امسال حدود ۱۲ همت است که ما پیش بینی می‌کنیم با توجه به وضعیتی که بود بیش از ۴۵ هزار نفر در این حوزه تسهیلات بگیرند.

ندایی ادامه داد الان در وضعیت جنگ سامانه‌ای داریم آنهایی که متضرر شده‌اند، برای کمک به گردش مالی، تهیه مواد اولیه و تسهیلات جداگانه‌ای برای اینها درنظر می‌گیریم. برنامه است که در قراردادی که با شرکت‌های بزرگ داریم، برای بازاریابی این عزیزان کمک کنند، ازجمله شرکت‌های بزرگی اینترنتی کالا که تسهیل گر‌هایی در همه استان‌ها  پیش بینی کرده‌اند که نسبت به بارگذاری و معرفی صنایع دستی در سایت‌های بزرگ اقدام کنند تا با افزایش صادرات مواجه باشیم.